تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن یکی از مشکلات رایج سیستم برق خودرو، تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن است. راننده سوئیچ را میچرخاند یا دکمه استارت را فشار میدهد و انتظار دارد موتور روشن شود، اما به جای چرخیدن موتور فقط یک صدای کلیک یا چند صدای تق تق سریع شنیده میشود.
این صدا همیشه یک علت مشخص ندارد.
باتری ضعیف یا تخلیهشده یکی از رایجترین علتها است، اما خرابی سرباتری، کابلهای برق، اتصال بدنه، رله، اتوماتیک استارت و خود موتور استارت نیز میتواند وضعیت مشابهی ایجاد کند.
حتی ممکن است باتری سالم باشد اما مقاومت زیاد در مسیر کابلها اجازه ندهد جریان کافی به استارت برسد.
به همین دلیل، تعویض مستقیم باتری یا استارت فقط بر اساس صدا روش مناسبی برای عیبیابی نیست.
نوع و تعداد کلیکها، وضعیت چراغهای خودرو، نتیجه باتری به باتری، ولتاژ باتری و عملکرد سیستم شارژ میتوانند به پیدا کردن مسیر درست عیبیابی کمک کنند.
در ادامه بررسی میکنیم که علت تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن چیست، چگونه مشکل باتری را از ایراد استارت تشخیص دهیم و چه اقدامهایی را قبل از تعویض قطعات انجام دهیم.
صدای تق تق هنگام استارت زدن نشانه چیست؟
صدای کلیک یا تق تق معمولاً از یکی از قطعات سیستم راهاندازی خودرو ایجاد میشود.
برای روشن شدن موتور، ابتدا باتری باید جریان کافی فراهم کند. این جریان از طریق کابلها و اتصالات به سیستم استارت میرسد.
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن سلونوئید یا اتوماتیک استارت فعال میشود، دنده استارت را درگیر میکند و جریان لازم را به موتور استارت میرساند.
موتور استارت سپس موتور خودرو را میچرخاند تا فرآیند احتراق آغاز شود.
اگر ولتاژ یا جریان کافی در اختیار استارت نباشد، سلونوئید ممکن است فعال شود اما نتواند استارت را بهدرستی راهاندازی کند.
در این حالت صدای کلیک شنیده میشود.
اگر افت ولتاژ زیاد باشد، سلونوئید میتواند سریع وصل و قطع شود و مجموعهای از کلیکهای پشت سر هم ایجاد کند.
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن از طرف دیگر، اگر برق مناسب به سیستم برسد اما استارت یا سلونوئید خراب باشد، ممکن است فقط یک کلیک شنیده شود و موتور اصلاً نچرخد.
بنابراین صدا یک سرنخ است، نه تشخیص قطعی.
مهمترین علتهای تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن چند ایراد میتوانند باعث تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن شوند.
بهتر است بررسی از سادهترین و رایجترین موارد شروع شود.
1-ضعیف یا خالی شدن باتری خودرو
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن ضعف باتری یکی از مهمترین علتهای صدای کلیک سریع هنگام استارت است.
موتور استارت برای چرخاندن موتور به جریان زیادی نیاز دارد. ممکن است باتری هنوز بتواند چراغ داشبورد یا سیستم صوتی را روشن کند، اما توان لازم برای استارت را نداشته باشد.
نشانههای احتمالی باتری ضعیف عبارتاند از:
چند کلیک سریع پشت سر هم
کمنور شدن چراغهای داشبورد
ضعیف شدن چراغهای جلو هنگام استارت
کند چرخیدن موتور
ریست شدن ساعت یا تجهیزات برقی
روشن شدن خودرو با باتری کمکی
اگر خودرو بعد از باتری به باتری بهراحتی روشن شود، احتمال وجود مشکل در شارژ باتری یا توان خروجی آن افزایش پیدا میکند.
با این حال، باید مشخص شود چرا باتری ضعیف شده است.
ممکن است باتری فرسوده باشد، چراغها روشن مانده باشند، برقدزدی وجود داشته باشد یا دینام باتری را شارژ نکند.
۲. شل بودن یا خوردگی سرباتریها
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن باتری ممکن است سالم و شارژشده باشد، اما جریان کافی به استارت نرسد.
استارت یکی از پرمصرفترین تجهیزات الکتریکی خودرو است. به همین دلیل مقاومت زیاد در اتصالات میتواند عملکرد آن را مختل کند.
رسوبات سفید، سبز یا آبی اطراف قطبهای باتری، شل بودن بستها یا خرابی کابل میتواند جریان را محدود کند.
نشانههای مشکل اتصال عبارتاند از:
تق تق هنگام استارت
قطع و وصل شدن برق خودرو
تغییر نور چراغها
استارت نامنظم
تغییر رفتار خودرو با حرکت کابل
گرم شدن غیرعادی اتصال یا کابل
قطبها و بستها باید تمیز، محکم و بدون آسیب باشند.
اگر خوردگی وارد کابل شده باشد، تمیز کردن سطحی ممکن است کافی نباشد.
۳. خرابی کابل مثبت یا اتصال بدنه
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن جریان استارت فقط از قطب مثبت عبور نمیکند.
مسیر منفی و اتصال بدنه نیز باید مقاومت بسیار کمی داشته باشد.
اگر کابل منفی باتری، اتصال موتور به بدنه یا کابل مثبت استارت آسیب دیده باشد، استارت ممکن است جریان کافی دریافت نکند.
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن ظاهر سالم کابل نیز سلامت داخل آن را تضمین نمیکند.
خوردگی داخلی، شکستگی رشتههای سیم یا اتصال ضعیف در محل پرس میتواند افت ولتاژ ایجاد کند.
تست افت ولتاژ هنگام استارت یکی از روشهای مناسب برای بررسی این مسیرها است.
۴. خرابی موتور استارت
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن اگر باتری و مسیر برق مناسب هستند اما موتور خودرو نمیچرخد، خود استارت باید بررسی شود.
موتور استارت از چند بخش الکتریکی و مکانیکی تشکیل شده است و با گذشت زمان میتواند فرسوده شود.
خرابیهای احتمالی عبارتاند از:
فرسودگی زغالها
خرابی بوش یا بلبرینگ
مشکل سیمپیچ
گیر کردن قطعات داخلی
خرابی آرمیچر
ایراد دنده استارت
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن اگر استارت خراب باشد، ممکن است هنگام درخواست استارت یک کلیک شنیده شود ولی موتور نچرخد.
گاهی نیز استارت بهصورت متناوب عمل میکند؛ یعنی خودرو یک بار روشن میشود و بار دیگر هیچ چرخشی ایجاد نمیکند.
۵. خرابی اتوماتیک استارت یا سلونوئید
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن سلونوئید یا اتوماتیک استارت وظیفه مهمی در راهاندازی استارت دارد.
با دریافت فرمان، این بخش دنده استارت را درگیر و مسیر جریان بالای موتور استارت را فعال میکند.
اگر سلونوئید عمل کند ولی نتواند جریان مناسب را منتقل کند، ممکن است یک کلیک واضح شنیده شود و موتور استارت نچرخد.
نشانههای احتمالی شامل این موارد است:
یک کلیک واضح بدون چرخیدن موتور
عملکرد متناوب استارت
روشن شدن خودرو پس از چند تلاش
وجود باتری سالم ولی نبود چرخش استارت
باید توجه داشت که همین علائم میتوانند در صورت افت ولتاژ کابلها نیز ظاهر شوند.
بنابراین قبل از تعویض سلونوئید باید برق ورودی و مسیر کابلها بررسی شود.
۶. خرابی رله یا مدار فرمان استارت
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن رله استارت، سوئیچ یا مدار فرمان نیز میتواند در روشن نشدن خودرو نقش داشته باشد.
اگر فرمان به سلونوئید نرسد، ممکن است استارت هیچ واکنشی نداشته باشد یا عملکرد آن نامنظم شود.
در خودروهای جدید، سیستم ایموبلایزر، واحد کنترل موتور، وضعیت گیربکس و برخی مدارهای حفاظتی نیز میتوانند اجازه استارت را کنترل کنند.
بنابراین اگر باتری، کابل و استارت سالم هستند، مدار فرمان باید طبق نقشه برق خودرو بررسی شود.
تفاوت صدای تق تق باتری و استارت چیست؟
یکی از سؤالهای مهم این است که چگونه از روی رفتار خودرو بفهمیم مشکل بیشتر به باتری مربوط است یا استارت.
یک قانون قطعی وجود ندارد، اما برخی نشانهها مسیر تشخیص را کوتاه میکنند
چند تق سریع پشت سر هم
چند کلیک سریع معمولاً زمانی ایجاد میشود که ولتاژ هنگام استارت افت میکند.
سلونوئید وصل میشود، ولتاژ کاهش پیدا میکند، سلونوئید رها میشود و سپس دوباره تلاش میکند.
در چنین شرایطی ابتدا این موارد بررسی شوند:
شارژ باتری
سلامت باتری
سرباتریها
کابل مثبت
کابل منفی
اتصال بدنه
یک تق محکم بدون چرخیدن موتور
اتق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن اگر فقط یک کلیک واضح شنیده میشود، چراغها قدرت مناسبی دارند و باتری نیز تست شده است، احتمال ایراد استارت یا سلونوئید بیشتر میشود.
با این حال اتصال ضعیف کابل پرجریان نیز میتواند وضعیت مشابهی ایجاد کند.
بنابراین صدا بهتنهایی نباید مبنای خرید استارت جدید قرار گیرد. بشر به اندازه کافی قطعه سالم تعویض کرده است.
موتور میچرخد ولی روشن نمیشود
اتق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن اگر موتور با سرعت طبیعی میچرخد اما روشن نمیشود، موضوع معمولاً دیگر «عدم توان استارت برای چرخاندن موتور» نیست.
در این حالت سیستمهای دیگری مانند:
سوخترسانی
جرقهزنی
سنسورهای موتور
سیستم ضدسرقت
چرا ماشین چند بار تق تق میکند ولی روشن نمیشود؟
تق تق سریع هنگام استارت اغلب نشان میدهد انرژی یا جریان کافی در اختیار سیستم استارت نیست.
یکی از رایجترین علتها، باتری بسیار ضعیف است.
باتری ممکن است به دلایل زیر تخلیه شده باشد:
روشن ماندن چراغها
توقف طولانی خودرو
عمر بالای باتری
سرمای شدید
برقدزدی
خرابی سیستم شارژ
کابلها نیز باید بررسی شوند.
حتی یک باتری سالم نمیتواند استارت را راهاندازی کند اگر مقاومت الکتریکی زیادی بین باتری و استارت وجود داشته باشد.
آیا خرابی دینام باعث تق تق کردن هنگام استارت میشود؟
تق تق کردن ماشین هنگام استارت زدن دینام معمولاً عامل مستقیم ایجاد کلیک در لحظه استارت نیست، زیرا هنگام خاموش بودن موتور، انرژی استارت عمدتاً از باتری تأمین میشود.
اما خرابی سیستم شارژ میتواند علت غیرمستقیم مشکل باشد.
اگر دینام باتری را هنگام رانندگی بهدرستی شارژ نکند، سطح شارژ باتری بهتدریج کاهش پیدا میکند.
در استارت بعدی، باتری ممکن است دیگر توان لازم برای چرخاندن موتور را نداشته باشد و صدای تق تق ایجاد شود.
نشانههایی که نیاز به بررسی سیستم شارژ را بیشتر میکنند:
تخلیه مکرر باتری
روشن شدن چراغ باتری
نوسان تجهیزات برقی
کم یا زیاد شدن غیرعادی نور چراغها
خاموش شدن خودرو در بعضی شرایط
تکرار مشکل پس از شارژ باتری
اگر باتری جدید نیز مرتب تخلیه میشود، نباید بدون بررسی دینام دوباره باتری را تعویض کرد.